Với tôi, “James” là tuyệt phẩm

Có những cuốn sách khi đọc, bạn nhận ra cuộc sống ở hiện tại, bạn đã may mắn đến dường nào, chỉ cần sống trong hòa bình và bình đẳng như hiện tại cũng là đã quá may mắn; may mắn để không phải khổ sở cũng may mắn để không đem lại nhiều đau khổ cho người khác chỉ vì nhận thức hạn hẹp của chính bản thân mình.Mỗi người là nhận vật chính trong câu chuyện cuộc đời mình. Huckleberry Finn là nhân vật chính của Mark Tain và James là nhân vật chính của Percival Everett.

Jim là n.ô l.ệ d.a đ.e.n, anh thương vợ thương con. Nhưng khi biết mình sắp bị bán đi nơi khác, phải xa vợ xa con, anh bỏ trốn với hy vọng ngày nào đó có thể giải cứu gia đình. Huck trốn để thoát khỏi người cha hung bạo. Hành trình của hai người cũng là hành trình mà biểu hiện bất công của chế độ nô lệ hiển thị đậm nét và tàn bạo. Jim không còn là nhân vật phụ được thêm vào mà trở thành nhân vật chính trong cuộc đời bản thân.

Nếu không đọc sách, cụ thể là JAMES, tôi không thể tưởng tượng được sự t.à.n b.ạ.o của p.h.â.n b.i.ệ.t c.h.ủ.n.g t.ộ.c lại có thể kinh khủng tới như thế. Những chi tiết cực kỳ ấn tượng và xoáy sâu vào lòng người. Percival Everett chỉ đóng vai trò là người kể chuyện, người đọc tự phân tích mổ xẻ và xót xa cho số phận n.ô l.ệ.

Jim biết đọc, biết viết nhưng phải giấu khả năng của mình, phải nói chuyện bằng kiểu ngọng nghịu và âm giọng thấp kém để người da trắng cảm thấy họ thật thông minh và quý phái. Hình ảnh ở cuối truyện cực kỳ sâu sắc: ông thẩm phán – kẻ đại diện cho công bằng lại là kẻ phân biệt màu da nhất – ông ta không sợ hãi vì đang bị Jim chỉa s.ú.n.g vào đầu mà kinh hãi vì Jim biết nói chuẩn, biết đọc, biết viết.

Họ bị p.h.â.n b.i.ệ.t vì màu da, buôn bán n.ô l.ệ không chỉ từ vùng đất họ sinh ra tới những nước “văn minh” mà còn có một nông trại sản xuất n.ô l.ệ. Những người phụ nữ nô lệ da đen bị cưỡng ép để sinh ra những đứa trẻ n.ô l.ệ, để bọn điền chủ có thể mua bán. Thật sự k.i.n.h t.ở.m!!!

Một người n.ô l.ệ có thể bị đánh đập dã man và t.r.e.o c.ổ vì anh ta ăn cắp “một mẩu bút chì” dù không tìm thấy vết tích của bút chì trên người anh ta.

Người n.ô l.ệ không phải không dám đứng lên phản kháng, mà cân nhắc những thiệt hại cho nhiều người về sau hơn:

Trong tâm trí, tôi đang chạy đến cứu Katie, chộp lấy đầu con quái vật ấy và bẻ cho đến khi nghe thấy một tiếng rắc. Đó là trong tâm trí. Còn hiện thực, tôi đứng im trong bóng tối. Nếu g.i.ế.t hắn, nếu t.ấ.n c.ô.n.g hắn, nếu tôi bị hắn nhìn thấy, tất cả n.ô l.ệ sẽ bị t.r.ừ.n.g p.h.ạ.t, biết đâu chừng còn có người bị g.i.ế.t… Tôi không quay mặt đi. Tôi muốn mình phải cảm thấy cơn giận. Tôi đánh bạn với cơn giận, không chỉ học cách cảm nhận nó, mà có lẽ còn học cả cách sử dụng nó.

Và Jim đã sử dụng cơn giận để tiếp thêm cho hành động của mình ở đoạn sau, một cách thông minh mà không ảnh hưởng tới người n.ô l.ệ nào.

N.ô l.ệ da đen là một hàng hóa rẻ mạt và dễ giao dịch: “Dễ nuôi hơn cả một con chó. Chúng không ỉ.a bậy, không đ.á.i trong góc nhà. Chúng không đuổi theo lũ chồn hôi và lũ nhím. Chết tiệt, gã nô lệ này còn biết hát nữa đấy.”

Những người n.ô l.ệ chấp nhận hình phạt để bảo vệ cho Jim, như bảo vệ cho tương lai và hy vọng của họ. Ánh mắt khích lệ Jim hãy trốn và thực hiện lý tưởng của mình cũng là lý tưởng của họ khiến tôi đau đáu mãi. Percival Everett cũng không chủ quan xây dựng hình ảnh những người n.ô l.ệ hoàn toàn đẹp, ông vẫn nói tới những người chấp nhận và hài lòng với số phận ấy, sẵn sàng tố cáo những người n.ô l.ệ khác với ông chủ.

Trong chuyến phiêu lưu, những lần mệt mỏi vì trúng độc hay mê sảng, Jim thường mơ được đối thoại với các nhân vật có tư tưởng tiến bộ, đả kích chế độ n.ô l.ệ có thật trong lịch sử để làm rõ hơn những vướng mắc trong tâm trí. Quả thật, đôi khi chúng ta hành động đúng nhưng trái ngược với đám đông, ta tự vấn bản thân liệu, như vậy có đúng hay không? Và màn đối thoại trong mơ này, như Jim đang tự vấn ở tận sâu trong tâm trí và tự mình giải nghĩa cho bản thân, để cũng cố thêm niềm tin và hy vọng.

Cuối sách là những thông tin về c.h.i.ế.n t.r.a.n.h, về những người n.ô l.ệ ở phương Bắc đang nổi dậy chống lại người da trắng. Hành động Jim đổi tên thành James như rũ bỏ con người cũ, sợ hãi cũ để dũng cảm đứng lên giải cứu cho gia đình và những người nô lệ khác trong trang trại. Một lần nữa, tác giả cho thấy tầm nhìn của ông về sự việc và sự thật. James đã chỉ đạo cuộc giải cứu nho nhỏ ấy thành công và mãn nhãn, nhưng ông không thổi phồng nhân vật của mình thành một người lãnh đạo trong phong trào bãi nô. James của ông là một n.ô l.ệ cấp tiến và sẽ hòa mình cùng những người n.ô l.ệ cấp tiến khác để giành lại quyền được sống trọn vẹn của bản thân và gia đình. Có nhiều James, mỗi James đều có cuộc đời riêng, câu chuyện riêng của mình và họ sẽ hòa với nhau, cùng nhau cho cuộc chiến để giành lại quyền lợi như một con người của họ.

Với tôi, James là tuyệt phẩm. Những giải thưởng danh giá mà JAMES đã đạt được là một minh chứng cho nội dung sâu sắc mà tác giả muốn truyền đạt qua văn phong đẹp. Tôi ấn tượng với những danh hiệu mà JAMES đã đạt nhưng tôi choáng ngợp với toàn bộ nội dung cuốn sách.

Chờ đợi là một phần rất lớn trong cuộc đời của người n.ô l.ệ, đợi rồi lại đợi để được đợi thêm chút nữa.

Theo tôi nghĩ thì thế này. Nếu cậu phải dựa vào luật kệ để biết việc nào là đúng, nếu cậu cần phải có một lời giải thích xác đáng thì cậu không thể làm người lương thiện. Nếu cậu cần phải có một vị Chúa để chỉ cho cậu biết đúng sai thì không bao giờ cậu biết được đúng sai.

Con người kỳ khôi vậy đấy. Họ chọn tin những lời nói dối mà họ muốn nghe và ném bỏ sự thật khiến họ sợ hãi.

Khi chạy, người ta quên mất địa hình, quên cả thiên nhiên. Tôi tự hỏi có bao nhiêu con rắn đã giật mình vì bước chân vội vã của chúng tôi, quá bất ngờ để lao ra cắn, có bao nhiêu lần bước hụt đã không khiến chúng tôi khuỵu ngã vì bước tiếp theo diễn ra quá nhanh nên chúng tôi đã bay qua nguy hiểm.

Tên tôi là James. Tôi sẽ giải cứu cho gia đình. Các anh có thể đi cùng tôi hoặc ở lại. Các anh có thể đi cùng tôi để gắng tìm tự do hoặc ở lại. Các anh có thể c.h.ế.t cùng tôi khi đang tìm tự do hoặc ở lại rồi đằng nào cũng c.h.ế.t. Tên tôi là James.

Bài và ảnh của bạn Khánh Vân