“Bên này đại đàng” – Một thế hệ đầy sự đấu tranh và mâu thuẫn nội tại

“Bên này địa đàng” được kể thong dong, chậm rãi, có chiều sâu và có cả nét u sầu nhè nhẹ.

Nhân vật chính của tác phẩm là Amory Blaine, được khắc họa chi tiết về nguồn gốc, hoàn cảnh gia đình và đặt trong hài hòa các mối quan hệ. Amory Blaine được đánh giá cao cả về ngoại hình, tính cách, năng lực và thụ hưởng nền giáo dục chất lượng. Amory là nhân vật được xây dựng kiểu mẫu, đại diện cho tầng lớp thanh nên lúc bấy giờ.

Trong suốt chiều dài câu chuyện, người đọc dõi theo từng bước chân của Amory: những ngày tháng bình yên vô lo vô nghĩ, những vết trượt sai lầm của tuổi trẻ, những chông chênh xô dạt nơi ngưỡng cửa cuộc đời, những tình yêu vụn vỡ và những khoái lạc phù phiếm. Chính sự bao bọc nâng niu, chính cuộc sống đủ đầy và chính sự êm ả đến tẻ nhạt của thời đại đã tước đoạt hết của cậu mục đích, động lực của cuộc sống, khiến cậu – đại diện cho tuổi trẻ, cho thế hệ mới – không thể gượng dậy sau những lần vấp ngã.

Bên này địa đàng được chia làm 2 phần, mỗi phần có 4-5 chương, trong mỗi chương lại được tách thành có đoạn nhỏ với câu chuyện cụ thể và được đặt tên riêng cho mỗi đoạn, có những đoạn được viết như một phân cảnh kịch. Chính vì vậy đôi lúc người đọc có cảm giác câu chuyện không thật liền mạch. Lối diễn đạt rõ ràng, gãy gọn của văn phong là điểm sáng của tác phẩm. Còn những băn khoăn, những ưu tư khắc khoải trước những tẻ nhạt của chính cuộc đời mình như một hiệu ứng lan truyền, thấm qua con chữ để lại trong tâm trí người đọc những nỗi chênh chao.

Bản thân tôi cho rằng Bên này địa đàng dù là cuốn sách có ngôn từ sáng và mạch lạc nhưng không hẳn phù hợp với bạn đọc cố công đi tìm một cốt truyện kịch tính và hấp dẫn với tiết tấu nhanh. Chỉ khi đồng điệu với những nỗi đau âm ỉ, những tư tưởng nổi loạn, những tiếc nuối của tuổi trẻ nơi nhân vật, người đọc mới thật sự tìm được sự kết nối nơi Bên này địa đàng.

Nhân vật Amory có nhiều nét tương đồng với Fitzgerald đến mức có người cho đây là cuốn tiểu thuyết mang dáng hình tự truyện. Fitzgerald 23 tuổi khi viết cuốn tiểu thuyết đầu tay này. Với tuổi trẻ, với sự cảm thông và thấu hiểu, Fitzgerald viết cho Amory, cho thế hệ thanh niên thời đại mới hay viết cho những mông lung chênh vênh của chính bản thân mình về ý nghĩa của cuộc sống. Và dù viết cho ai, về ai, thì “Bên này địa đàng” cũng là một cuốn sách thành công của ông khi hướng nước Mỹ tới Thế hệ nhạc Jazz – thế hệ thanh niên Mỹ phóng khoáng và an lạc, thế hệ sống tự do nhưng lại đầy sự đấu tranh và mâu thuẫn nội tại.

F. Scott Fitzgerald được biết đến ở Việt Nam chủ yếu qua cuốn tiểu thuyết Đại gia Gatsby. 2 cuốn Dịu dàng là đêm và Ông hoàng Hollywood đã phát hành từ lâu nhưng không nhiều người biết đến. Gần đây Phúc Minh phát hành tập truyện ngắn Truyện kì dị về Benjamin cũng tạo được hiệu ứng tốt đối với độc giả. Cuốn tiểu thuyết đầu tay của ông Bên này địa đàng được phát hành sẽ là một mảnh ghép quan trọng để bạn đọc có một bức phác họa tổng thể về phong cách, sự nghiệp và cuộc đời của F. Scott Fitzgerald.

#review & photo credit: Hồng Khánh