“Đội lốt da vàng” (Yellowface) – Cuốn hiếm hoi viết về chủ đề sách và xuất bản

Cuốn sách nó cũng vàng hệt như cái tên sách vậy. Thật ra đọc mỗi tên sách thôi thì mình không định mua đâu. Bởi lẽ mình không thích mấy chủ đề có tính tranh luận liên quan đến giới tính và phân biệt chủng tộc. Thế nhưng đây cũng là một cuốn khá là hiếm hoi viết về chủ đề sách và xuất bản sách cùng với những điều mờ ám đằng sau nó.

Mình đã hiểu từ rất lâu rằng doanh thu, doanh số, lợi nhuận là vấn đề sống còn của một doanh nghiệp. Bất kể ngành nghề kinh doanh của doanh nghiệp đó là gì. Giống kiểu các nhà sách phát hành một cuốn sách nào đó, là bắt đầu phải đi thuê một đống seeding để đăng tải những bài review khen ngợi, hay tạo ra các chủ đề gây bàn luận và tranh cãi kể cả theo hướng tiêu cực hay tích cực đều được. Miễn là nhằm mục đích tạo ra doanh thu và lợi nhuận. Mà có một số bài review của một vài nhân vật tiêu biểu mà đọc xong review muốn dừng mua sách luôn. Trong đội lốt da vàng thì câu chuyện này được phóng đại lên rất nhiều, ở một quy mô lớn hơn.

Mình thích những phân đoạn miêu tả tâm lý June Hayward. Người chết vì danh và lợi mà, bản thân mình cũng là một người như thế. Đứng trước một cơ hội có thể khiến bản thân mình nổi tiếng, kiếm được nhiều tiền, một con số mà tiêu dùng tiết kiệm một chút cũng đủ sống 15-10 năm, tay bạn có nhúng chàm không? Đã vậy còn thu về sự nổi tiếng cùng hàng trăm những lợi ích khác. Xin lỗi đạo đức nhưng nếu là mình, đứng trước một cơ hội như thế, mình bất chấp thủ đoạn luôn ấy chứ. Không đủ sức mạnh để giương cao ngọn cờ chính nghĩa đâu. Vậy nên, mình cảm thấy đoạn này viết rất thực tế, rất hiện thực. Nhìn bạn mình, người làm cùng ngành với mình, khởi điểm và bắt đầu giống mình, họ thành công hơn, rực rỡ hơn, phát triển hơn. Có lúc nào bạn ghen tỵ không? Có chứ, mình cũng sẽ giống June: ghen tị muốn phát điên. Vậy nên, dù hành động của June là đáng trách, nhưng có thể hiểu, mặc dù không thể nào mà thông cảm được. Dĩ nhiên, đã chấp nhận chơi xấu, thì kết quả ra sao bản thân cũng phải tự ráng mà gánh lấy.

June Hayward cũng phải chịu đựng sự dày vò, dằn vặt bởi bóng ma của Athena Liu. Người mà cô đã mượn cốt truyện để phát triển lên cuốn sách mang tên mình mà đem đi xuất bản.

Thế nào là đạo văn? Thế nào là ăn cắp? Hành động mang câu chuyện của một ai đó, viết thành truyện rồi phát hành, công khai những điều thầm kín của người khác như Athena Liu đã làm có phải là ăn cắp? Mượn ý tưởng của một ai đó, viết lại thành câu chuyện của chính mình bằng lời kể và phong cách của bản thân có phải là đạo văn? Mạng xã hội đã cho con người những quyền năng để công kích và tấn công tinh thần người khác một cách mạnh mẽ thế nào, những kẻ bịa đặt, dư luận không có bằng chứng đã khiến cho một con người trở nên khốn khổ ra sao.

Hay ai là người được viết về những khổ đau của người da màu? Da trắng thì không có quyền được viết ư? Vấn đề phân biệt chủng tộc trong cuốn sách này rất lớn. Nó phát triển thành một hiện tượng xã hội cực kì nghiêm trọng. June Hayward để có thể phát hành sách một cách thuận lợi để tạo tiếng vang thì theo như đơn vị tư vấn phát hành, cô phải giả vờ có một cái tên Trung Quốc một chút. Song June? Cứ để cho người ta hiểu lầm rằng mình là người Mỹ gốc Hoa đi.

Đọc xong Đội lốt da vàng, mình hiểu thêm một đống thực trạng xã hội trong ngành sáng tác và xuất bản Mỹ. Và càng đừng có tin vào mấy lời khen ngắn gọn đằng sau cuốn sách của mỗi tác giả mới. Ví dụ như Stephen King khen, hay New York Times khen. Ầy, toàn chiêu trò cả thôi. Hay những mẫu thuẫn xã hội vì việc ai được quyền viết cái gì. Hay những thủ đoạn chiêu trò để thúc đẩy doanh thu. Hay giới xuất bản sẽ có một người được chọn, tung hô lên, nâng đỡ thêm để trở thành một hiện tượng. Tất cả để phục vụ cho mục đích của tư bản phía sau, hay ý đồ của một tầng lớp những người cầm quyền định hướng xã hội mà thôi.

Chốt lại, đây là một cuốn sách hay. Dù có vài đoạn mình không thích lắm. Chỉ cần chắc chắn và đảm bảo những điều mình đang có là sự thật, thì tất cả những sự đe doạ khác đều là phỉ báng và không quan trọng. June của chúng ta tinh thần vẫn hơi kém.

Những người làm chuyện khuất tất thì trong lòng lúc nào cũng có bóng ma. Âu đó cũng là điều dễ hiểu.

Bài và ảnh @ Trang Đào

 

————————

THÔNG SỐ SÁCH “ĐỘI LỐT DA VÀNG” YELLOWFACE

Tác giả: R. F. Kuang – Người dịch: Lam Vũ

Định dạng: 16x24CM, bìa mềm tay gập, 344 trang

Nhà xuất bản Lao Động – Rainbow Books

Năm xuất bản: 11/2024

Giá bìa: 196.000đ

Mua tại website hoặc fanpage: 157.000đ (ck 20%)

Miễn phí ship cho mọi đơn hàng