Vì sao tiểu thuyết này có tên “Màu Tím”?

#bookreview của © Tran Le – Biểu tượng là một trong những thành tố chính của Màu Tím – The Color Purple. Nó giúp tác phẩm có tính đa chiều, nhiều ý nghĩa và đầy màu sắc bên cạnh những tình tiết dồn dập trải dài suốt ba mươi năm.

Ý nghĩa của những cái tên, nghề nghiệp, những chiếc quần, những mảnh vải, những con ếch, những chiếc vỏ sò, và những chiếc tem thư chỉ là một trong số ít những biểu tượng được tác giả sử dụng không chỉ để giúp người đọc hiểu các nhân vật mà còn để hiểu những giá trị chung về tình yêu, sức mạnh, sự thấu hiểu, và quyền định đoạt cuộc sống của người khác.

Bản thân màu tím tượng trưng cho tình yêu và sự chuộc tội. Khi Celie đi mua sắm lần đầu, cô đã muốn mua một thứ gì đó màu tím, nhưng không thể tìm thấy, trong khi vẫn nhìn vô vàn người khác đang mặc những món đồ màu ấy. Chi tiết này tượng trưng cho hành trình tìm kiếm tình yêu của Celie: cô thấy rất nhiều người khác đang được yêu thương và hạnh phúc, nhưng bất kể có nỗ lực đến mức nào, tình yêu và hạnh phúc dường như cũng không bao giờ đến với cô. Mãi tới cuối truyện, khi đã gặp Shug và chuyển đến Memphis sống cùng Shug, cô mới bắt đầu được mặc những món đồ màu tím, vì cô đã được yêu và tìm thấy bản ngã của mình.

Hay con ếch màu tím do Ngài___ tặng mà cô đặt ở trong nhà, đại diện cho sự tôn trọng – thứ vốn thiếu vắng trong hôn nhân của họ suôt mấy chục năm đầu.

Hay những vết bầm tím trên mặt Sofia và những người phụ nữ Olinka, tượng trưng cho nỗi đau và những tủi nhục mà phụ nữ phải hứng chịu dưới bàn tay của cánh đàn ông.

Rồi những chiếc vỏ sò mà Ngài thu lượm sau khi mất đi tất cả tượng trưng cho tình yêu mà ông dành cho Shug, nhắc ông nhớ rằng ông vẫn sống dù đã mất đi tình yêu đích thực của đời mình, rằng thế giới vẫn còn rộng lớn, còn rất nhiều điều để yêu và để hướng tới.

Những chi tiết rất nhỏ mà nói lên thật nhiều điều. Như những quả trứng phục sinh được giấu nhẹm xuyên suốt tiểu thuyết cho người đọc tự lượm nhặt và hân hoan với những khám phá của mình.

© Tran Le

Và đây là một trong những quả trứng phục sinh đó: “Em thử đoán xem ổng đang sưu tầm những gì chỉ vì thích? Những chiếc vỏ. Đủ loại. Vỏ ốc, mai rùa, và những thứ khác vớt từ dưới biển. Thực ra, đó là lý do chị quay lại nhà ổng. Ổng đang kể cho Sofia nghe về một chiếc vỏ mà ổng mới thu thập được, thứ cất lên tiếng sóng biển ồn ào khi áp chặt bên tai. Tụi chị đã đến xem. Nó to, nặng, và lốm đốm như chỏm lông gà, quả thực em có thể nghe thấy tiếng sóng biển, hay một thứ gì đó đang vỗ vào tai. Tụi chị chưa từng nhìn thấy biển, nhưng Ngài___ đã đọc về nó trong những cuốn sách. Ổng cũng đặt mua những chiếc vỏ giống hệt như trong sách, và chúng ở khắp nơi. Ngài___ đã chẳng nói nhiều về những chiếc vỏ ấy khi tụi chị ngắm nhìn, nhưng ổng ôm từng chiếc như thể chỉ mới nhận đây thôi. Shug từng có một chiếc vỏ sò, ổng nói. Lâu lắm rồi, khi tụi tôi mới gặp. Một chiếc bự chảng màu trắng, trông như chiếc quạt. Cổ vẫn thích vỏ sò chứ?

Không, chị đáp. Giờ cổ thích lũ voi.”